pajoohaan.ir

سایر / استنباط حکم اخلاقی
استنباط حکم اخلاقی
از ضرورت‌های عصر کنونی تبیین ارزش‌های انسانی و هنجارهای اخلاقی است. بشر امروز با دستکاری در منظومۀ هنجارها و بایسته‌ها نسبت به اعصار گذشتۀ خویش بسیار متفاوت گشته و با این تصرفات، دستگاه ارزشی جدیدی پدید آورده است که در آن آنچه روزگاری خوب دیده می‌شد، غریب و نادرست می‌نماید و آنچه در روزگاری به‌روشنی بد دانسته می‌شد، ارزنده، زیبا و لازم تلقی می‌شود. پیش از این، مفاهیم اخلاقی ریشه در صفات کمالی خدا و پای در ماورا داشت؛ اما اکنون رابطۀ آن با خدا و دین قطع شده و به درون انسان‌ها، بلکه به رأی و سلیقۀ آنان ارجاع داده شده است. پیش از این، هدف از اخلاق و تربیت تعالی، تقرب به خدا و تشبّه به اخلاق الهی بود؛ ولی آرام‌آرام به تربیت شهروند سازگار و تأمین امنیت اجتماعی تنزل یافت. پیش از این ارزش‌های اخلاقی ثبات و قرار داشت؛ اما به‌مرور متزلزل، نسبی و بی‌قرار شد و ... .
در این شرایط، بیان خوب‌ها و بدها به اثبات، تبیین، دفاع و تفصیل نیاز پیدا کرده است و اکنون این فصل را باید از نو نگاشت؛ یعنی بار دیگر از آغاز باید ارزش‌های انسانی و منظومۀ بایسته‌ها و شایسته‌ها را ترسیم و اثبات کرد. گویا به ابتدای تاریخ بازگشته‌ایم یا حتی به وضعیتی از آن بدتر دچاریم؛ زیرا در ابتدای تاریخ، ذهن‌ها و دل‌ها به شبهه و مسئله‌ای آلوده نبود و آمادگی برای عرضه و پذیرش خوب و بد امور به قدر کافی وجود داشت؛ اما هم‌اینک هریک از خوب‌ها و بدها به ده‌ها پرسش و اشکال و آسیب مبتلا شده و اثبات شایستگی یا ناشایستگی آن انبوهی از استدلال، توضیح و توجیه می‌طلبد.

continue_text

کتاب های مرتبط

more